Oslo

In het zuiden van Noorwegen, geflankeerd door een fjord en beboste heuvelen, ligt de hoofdstad Oslo. Het centrum van de stad is jong en een van de snelst groeiende steden van Europa, met ondertussen een bevolking van 700.000 mensen. In het begin van de 19e eeuw waren dit er nog maar 10.000. De stad is al snel uitgegroeid tot een aantrekkelijke culturele hoofdstad, met een overvloed aan goede restaurants, musea en opvallende oude en nieuwe architectuur. Toch heeft het de charme en sfeer van een veel kleinere stad gehouden, omringd door heerlijke natuur. Alles is prima te voet te bereiken, of met het efficiënte en eenvoudige openbare vervoer. In Oslo is er dus een hoop te doen, van winkelen tot het bezichtigen van kunst en natuur. Voor een chique winkelervaring kun je terecht bij Karl Johans Gate. Deze boulevard werd aangelegd om de prestige van Oslo te verhogen, en dat is te merken aan de winkels, toprestaurants en prestigieuze hotels. De boulevard loopt van het hoofdstation tot het koninklijk kasteel en beslaat zo’n twee kilometer. In een van de vele musea bewonder je allerlei takken van kunst, zoals in de Nationale galerie of in het Munchmuseum. Ook muziekliefhebbers komen aan hun trekken in Oslo, en de internationale jazzreputatie van de stad komt vooral voort uit de wijk Grensen, de muziekbuurt. Hier worden ook regelmatig liveconcerten gegeven. Oslo staat bekend als een gemoedelijke stad met een ontspannend sfeer. Dat maakt het een heel fijne stad voor een ontspannende en interessante stedentrip.

Meer info    
     
     

Bezienswaardigheden

Oslo heeft een aangenaam compact centrum, waar je met het toegankelijke openbare vervoer of te voet makkelijk je weg kunt vinden. Er is daarnaast ook nog genoeg te doen: bekijk kunst in het Vigelandpark of in het Munchmuseum, of duik in de geschiedenis in het Vikingschipshuis of het Noors volksmuseum of Akershus. Om uitgebreid te ontspannen ga je naar de hippe wijk Aker Brygge, waar vroeger de scheepswerf was en nu een tal van restaurants en amusementsgelegenheden te vinden is.

 

Vigelandpark

Vigeland is een beeldenpark dat ligt in een deel van Frogner Park in Oslo. Het gratis toegankelijke park stelt een verzameling van meer dan 200 beelden tentoon, gemaakt door Gustav Vigeland. In 1921 sloot de stad Oslo een deal met deze beeldhouwer: in ruil voor al zijn bestaande en nog uit te voeren werk, kreeg hij een gratis huis en atelier. Het huis waar hij toen woonde ligt ten zuiden van het park, en doet nu dienst als museum. Hier krijg je een goed beeld van de ontwikkeling van zijn werk. Het oudste deel van Vigelandpark ligt bij de fontein, waar je twintig bronzen beeldengroepen vindt bestaande uit mensen en bomen. De boom staat symbool voor de wedergeboorte en het eeuwige leven. Voor alle beelden heeft Vigeland vooral graniet, brons en gietijzer gebruikt. De meeste beelden staan langs een centrale laan en beelden de menselijke levensloop uit. Middenin staat een gigantische pilaar van 14 meter hoog, waar 121 figuren zijn uitgehouwen, die steeds sneller omhoog kruipen. Welk idee er precies achter het werk zat, is echter niet bekend. De pilaar is gemaakt uit één brok graniet en hij voltooide het vlak voor zijn dood in 1943.

 

Vikingskipshuset

Dit Vikingschipshuis is een museum waarin drie Vikingschepen worden tentoongesteld die zijn gevonden in grafheuvels. Vikingen begroeven belangrijke personen in een boot, waarbij allerlei kostbaarheden en gebruiksvoorwerpen werden meegegeven. De schepen zijn het Tuneschip, het Gokstadschip en het Osebergschip. Het Tuneschip werd gebouwd rond het jaar 900 en geeft een goed inzicht in de techniek achter de scheepsbouw van de Vikingen. Het Gokstadschip dateert uit dezelfde tijd. De Vikingleider die hierin begraven werd, had nog een aantal kleine schepen meegekregen, een tent en een hamer. Zijn houten grafkamer staat apart tentoongesteld. De grote trots van het museum is het Osebergschip. Hierin werd in 834 een belangrijke Vikingvrouw begraven. Naast haar lag nog een vrouw, waarschijnlijk een bediende. Deze werden namelijk mee begraven, om de doden te dienen. De gereedschappen en wapens die waren mee begraven staan tentoongesteld in de vitrines. Verder zijn er nog andere voorwerpen te zien die zijn gevonden bij opgravingen in Borre. Het ontwerp van het museumgebouw zelf is voortgevloeid uit een ontwerpwedstrijd, gewonnen door Arnstein Arneberg. Hij wordt nu nog gezien als één van de belangrijkste Noorse architecten uit de eerste helft van de twintigste eeuw. Hij ontwierp ook het stadshuis van Oslo.

 

Munchmuseum

Het Munchmuseum (Munch-museet) is gevestigd aan de rand van het Tøyenpark in Oslo, en is volledig gewijd aan de expressionistische schilder Edvard Munch. Hij heeft vrijwel alles nagelaten aan de stad Oslo in 1940. Na zijn dood in 1944 werd het museum gebouwd, hoewel Munch zelf al was begonnen met het initiëren van de plannen. Meer dan de helft van alles wat hij geschilderd heeft, is hier tentoongesteld, zoals waarschijnlijk zijn beroemdste schilderij ‘De schreeuw’. Van alle prenten die hij gemaakt heeft is er nog een kopie te vinden, evenals nog zes sculpturen, 500 etsplaten, 2240 boeken en andere voorwerpen. In de tijdelijke exhibities staan gerelateerde verzamelingen, zoals andere schilders die hun visie geven op Munch via hun eigen kunst. Er zijn Engelstalige rondleidingen beschikbaar in de zomermaanden. In de collectie van de indrukwekkende onderzoeksbibliotheek vind je literatuur over de visuele kunsten van 1850 tot 1950, bestaande uit zo’n 30.000 artikelen. Ook zijn er transcripten van Munch’s correspondentie, notities en krantenartikelen waarin hij is verschenen. Deze werden aan de stad Oslo geschonken door zijn zus, Inger Munch. Verder staat hier nog een collectie foto’s van Munch’s leven, zijn portretten en zijn exhibities. Fans van de expressionistische schilderkunst mogen dit museum zeker niet missen!

 

Akershus

Akershus is een kasteel met een vesting, bedoeld om Oslo te beschermen tegen aanvallen van buitenaf. Het kasteel werd al gebouwd in 1299, het fort een stuk later, in 1592, in opdracht van Christiaan IV. Hij liet toen tegelijkertijd het kasteel verbouwen in renaissancestijl en koninklijke residentie. Enkele leden van het Noorse koningshuis liggen in het fort begraven in het mausoleum, zoals koning Olav V en zijn vrouw. Akershus bood inderdaad jarenlang een goede verdediging tegen aanvallen van onder andere de Zweden, maar in 1940 werd het met gemak door de Duitsers ingenomen. Toen heeft het fort jarenlang gefungeerd als Noors hoofdkwartier voor de Duitsers, waar Noorse collaborateurs werden terechtgesteld en vele mensen werden geëxecuteerd. Nu staat er dan ook een gedenkteken voor de slachtoffers, en een Verzetsmuseum waar een overzicht wordt gegeven van de jaren van bezetting. Akershus is nog steeds militair terrein, en de Noorse defensiestaf huist er. De wisseling van de wacht bij de hoofdpoort is dagelijks om 13:30. In het complex liggen ook nog een kerk en een museum over het Noorse leger. Het geheel is gesitueerd in een prachtige groene omgeving, waardoor een wandeling in en rondom het fort absoluut de moeite waard is.

 

Noors volksmuseum

Het Noors volksmuseum is een prachtig openluchtmuseum en een binnenmuseum. Er zijn hier in het buitengedeelte meer dan 150 gebouwen te zien die meer dan zes eeuwen uit de Noorse geschiedenis beslaan. Zo staan er authentieke woningen, kerken, schuren, benzinestations en vakwerkhuizen. Het doel van het museum is om te laten zien hoe mensen de afgelopen 600 jaar hebben geleefd. Vooral interessant is de Gol Staafkerk. Deze werd oorspronkelijk gebouwd in de 13e eeuw en werd in 1907 aan de museumcollectie toegevoegd. Dit is één van de vijf middeleeuwse gebouwen in het museum. Alle museumgebouwen zijn verzameld van over het hele land uit alle sociale lagen van de samenleving. Het Noors volksmuseum werd in 1894 al opgericht, maar nog steeds worden er gebouwen toegevoegd, zoals een boerderij in 2004. Naast de gebouwen wordt in het binnenmuseum een grote fotoverzameling tentoongesteld, waarvan een groot deel van Anders Beer Wilse. Hij leeft van 1865 tot 1949 en reisde door heel Noorwegen, waar hij foto’s maakte van de natuur, maar ook van vakmensen aan het werk, zoals vissers. Ook is er een collectie met klederdracht, houtsnijwerk en de Noorse kerkkunst. Het museum ligt op een schiereiland, vijf kilometer van het centrum van Oslo.

 

Aker Brygge

Aker Brygge was tot 1982 een scheepswerf aan de oever van de Oslofjord, maar de wijk werd na de sluiting van de werf volledig op de schop genomen. Tegenwoordig is het een populair uitgaansdistrict met een scala aan restaurants, winkels, amusementsgelegenheden en bezienswaardigheden. De oude gebouwen zijn omgebouwd tot winkelcentra, appartementen en kantoren. Deze mix van oude en moderne architectuur zorgt voor een prachtig geheel en het gebied trekt nu jaarlijks meer dan 12 miljoen bezoekers. Op de promenade staan vaak straatartiesten, die zingen, goochelen of een andere act hebben. In de oude haven liggen aangemeerde boten, meestal van de mensen die in de omliggende appartementen wonen. Vanuit de terrasjes aan het water heb je een mooi uitzicht over de Oslofjord. De originele koperen klokkentoren van de scheepswerf is blijven staan en prijkt nu op de pier. Tot 1982 stond hij op het Verkstedhallen-gebouw, en gaf een signaal aan de werkers wanneer er nog drie minuten over waren van de pauze. Als ze ook maar een minuut te laat terugkwamen op hun werk, werd er vijftien minuten loon ingehouden. Tegenwoordig is er echter juist ruimte voor ontspanning op Aker Brygge en brandt hier ook de Eeuwige Vredesvlam, die ongeacht de weersomstandigheden altijd blijft branden.

 

Geschiedenis

Hoewel volgens de Noorse saga’s Oslo rond 1048 werd gesticht door koning Harald Hardråde, wijzen archeologische onderzoeken uit dat al eerder de verstedelijking rondom het gebied was begonnen. Waarom Oslo zo heet, is onduidelijk, waarschijnlijk betekent het iets als ‘haven’ en ‘riviermonding’. Pas vanaf 1299 werd het voor het eerst permanent door een koning bewoond: koning Haakon V was de eerste, en hij begon toen aan de bouw van het Akershus. Vanaf de 14e eeuw vormde Noorwegen een personele unie met Denemarken, wiens koning over beide landen regeerde. In 1624 werd Oslo grotendeels verwoest door een brand. Koning Christiaan IV liet de stad herbouwen, maar iets meer naar het westen, en onder een nieuwe naam: Christiania, vernoemd naar zichzelf. In 1814 werd de unie met Denemarken pas verbroken, en werd Christiania de hoofdstad van Noorwegen. Pas in 1925 werd de naam weer veranderd naar Oslo. Hoewel steeds meer mensen vanaf het platteland naar de hoofdstad trekken, levert dit enige wrijving op. Er moet worden gekozen tussen in de breedte uitbreiden en in de hoogte, maar beide opties worden niet enthousiast ontvangen. Om Oslo heen liggen bossen en meren, en er is grote publieke steun om deze gebieden zo te laten.

 

Talen en valuta

In Noorwegen is het Noors de officiële taal. Het geschreven Noors heeft echter twee officiële varianten: het Bokmål, dat is afgeleid van het Deens, en het Nynorsk, dat is gebaseerd op Noorse dialecten. Per gemeente of provincie kan een voorkeur worden uitgesproken over welke schrijftaal gebruikt zal worden. Dit heet in het Noors een Målform. Echter wordt Engels zeer goed gesproken in Noorwegen, vooral in Oslo. Het betaalmiddel is de Noorse kroon, afgekort tot NOK. Eén kroon bestaat uit 100 øre, maar tegenwoordig is de kleinste munt 1 kroon en zijn de øre-munten verdwenen. Er zijn slechts vier verschillende munten in omloop, van 1, 5, 10 of 20 kronen. Hierop staan afbeeldingen van oude koningen. Op het grootste stuk briefgeld, van 1000 kronen, prijkt Edvard Munch. Eén euro is zo’n 9 Noorse Kronen, hoewel de wisselkoersen altijd blijven wijzigen. Of andersom: 0.11 eurocent is op het moment van schrijven één kroon. Net als de rest van Scandinavië wordt Oslo gezien als een dure stad, vooral wat betreft eten en drinken. Noorwegen importeert 50% van het voedsel, en deze importproducten zijn sowieso nog duurder dan het eigen eten. Zorg daarom wel voor een ruim budget als je op een stedentrip naar Oslo gaat.

 

Vervoer

De stad Oslo heeft een uitgebreid en modern netwerk voor openbaar vervoer. Met een ticket kun je één uur gebruikmaken van alle vormen van openbaar vervoer: de bus, de metro, de tram, de ferry of de trein. Er zijn ook Oslo-passen beschikbaar, waarmee je niet alleen onbeperkt gratis het openbaar vervoer en de hop-on-hop-off bus kunt gebruiken, maar ook nog eens gratis toegang krijgt tot allerlei musea en andere attracties. Er zijn meerdere versies beschikbaar, variërend van één dag tot een paar dagen tot maximaal 72 uur. Vanuit de haven vertrekken veerponden en boten naar allerlei andere havensteden en –dorpen en boottochtjes die over de Oslofjord varen. Oslo Airport (Gardermoen) ligt 50 kilometer ten noorden van Oslo, en er rijden speciale shuttlebussen naar Centraal station. Ook zijn er twee soorten treinen beschikbaar, de gewone treinverbinding en de speciale vliegveld trein: Flytoget. Deze is sneller en heeft minder stops tussendoor, maar is ook duurder. Vanuit de stad kun je nog bussen nemen naar omliggende dorpen, zoals naar de vestingstad Frederikstad. Het centrum zelf is vrij compact en kun je makkelijk te voet of met een fiets verkennen. Het openbaar vervoer is echter zeer toegankelijk, en hoeft geen obstakel te vormen als je liever wat minder loopt.

 

Visum en reisdocumenten

Reis je vanuit Nederland naar Oslo en heb je de Nederlandse nationaliteit, dan heb je geen visum maar wel een geldig paspoort of identiteitskaart nodig. Dat geldt ook voor kinderen, bijschrijving in het paspoort van ouders is sinds 2012 niet meer geldig. Een goede reisverzekering is voor elke reis een goed idee, zeker als je op reis apparatuur meeneemt, zoals fotocamera’s, telefoons, tablets en laptops. Bagage valt strandaard onder de dekking van je reisverzekering, maar vooral draagbare apparaten niet bij elke verzekeraard (volledig) vergoed. Hiervoor kun je in zo’n geval bij de meeste verzekeraars wel een aanvullende reisverzekering afsluiten. Kijk de dekking van je verzekering goed na voor je op vakantie gaat, om onaangename verrassingen achteraf te voorkomen. Ga je vaker op reis, dan is een doorlopende reisverzekering aan te raden. Maak thuis een kopie van je paspoort en schrijf daar ook de telefoonnummers op van je verzekering en banken. Zo kun je in geval van diefstal snel je pasjes laten blokkeren. Houd dit papier apart van je echte paspoort en pasjes. Als je om de een of andere reden direct een arts nodig hebt, dan kun je een van de vele gezondheidscentra opzoeken of de arts bellen.

 

Keuken

Zoals redelijk bekend, is Oslo zeker geen goedkope stad, vooral wat betreft eten en drinken. Dat komt onder andere doordat hier een hoger BTW-tarief wordt gehanteerd: in tegenstelling tot de Nederlandse 6% is het hier 25%. Daar tegenover staat wel een lekkere keuken, waarin veel vlees en vis worden gebruikt. Haring, forel, makreel, garnaal, zalm, eland, rendier en lamsvlees komen vaak terug op de menukaart. Typisch Noors is kjøttkaker, een soort gehaktbal die samen met aardappels en groente wordt gegeten. Bij het ontbijt wordt voornamelijk brood gegeten, met kaas. In heel Oslo zijn veel restaurantjes te vinden, vooral de wijken Torggata en Grønland zijn populair (vooral voor de iets goedkopere tentjes). De wereldkeuken heeft Oslo ook gevonden, waardoor je ook gerechten vanuit heel andere werelddelen kunt vinden. Heel apart is de Mathallen, geïnspireerd door de food courts. Hier vindt je allerlei speciale winkeltjes en eettentjes, alles uit Noorwegen. De duurste buurt is Akers Brygge, maar dat is het dan ook niet voor niets. De populairste drank in Oslo is bier, maar alcohol is net als eten bijzonder prijzig. Sterke drank is moeilijk te krijgen en ook nog eens duurder dan een biertje.