Praag
     
 

Praag

Nog nooit in Praag geweest? Tóch zullen heel veel pleinen, straten en gebouwen in de stad je bekend voorkomen. Dat komt doordat het een van de plekken ter wereld is die het meest wordt gebruikt als filmlocatie. Het centrum doet denken aan Londen, Parijs én Wenen, maar heeft daarnaast door haar ligging ook een geheel eigen sfeer. Door de locatie, de sfeer én het feit dat het er vanwege alle faciliteiten voor de filmindustrie relatief goedkoop werken is, heb je een deel van Praag al gezien in films als Amadeus, Mission Impossible, The Bourne identity en in series als Maigret. Maar natuurlijk blijft er genoeg over dat je voor complete verrassingen zal gaan stellen. Dat is niet vreemd, Praag wordt algemeen gezien als een van de mooiste steden van Europa. De stad ligt in een dal aan de rivier de Moldau, het historisch centrum is omsloten door enkele heuvels met forse kastelen. De rest van de stad ligt grotendeels verspreid over een aantal andere heuvels. Praag is behoorlijk groot, haar oppervlakte beslaat zo’n 496 vierkante kilometer, meer dan het dubbele bijvoorbeeld van Amsterdam. De stad heeft circa 1,2 miljoen inwoners, net iets meer dan Amsterdam. Je kunt je dus voorstellen dat het er in de Tsjechische hoofdstad Praag iets gemoedelijker aan toe gaat dan in onze hoofdstad: je hebt er alle ruimte. Hoewel je dus met gemak een leuke, ontspannende tijd in Praag kunt doorbrengen, is het doodzonde wanneer je je niet ook een beetje verdiept in de lange, dynamische geschiedenis van deze bijzondere stad.

Meer info    
     
     

Bezienswaardigheden

Praag heeft enkele plekken die je gezien moet hebben wanneer je de stad voor het eerst bezoekt. Dat vinden alle stedengidsen, maar voor Praag gaat die vlieger ook echt op. Wanneer je naar Praag reist, wordt je aandacht bijvoorbeeld vanzelf getrokken door de Karelsbrug. De oude stad met Joodse wijk en Sint Vituskathedraal zijn verplichte kost, evenals de Praagse burcht. Vervolgens ligt het eraan waar je eigen interesse naar uit gaat. Kroegentocht met veel levende muziek? Musea? Filmlocaties of alle plekken bezoeken die voorkomen in de beroemde roman over Praag van Umberto Eco? De keuze is in Praag bijzonder groot.

 

De oude stad met astronomisch uurwerk en Joodse wijk

Een goed vertrekpunt voor een verkenningstocht van de stad is de Staré Město, de Altstadt. Het is het oudste gedeelte van Praag. Je vindt er op het Oudestadsplein de meest bezochte bezienswaardigheid van de stad, het astronomisch uurwerk van Praag. Het oudste deel van dit uurwerk dat aan een muur van het oude stadhuis is bevestigd, stamt al uit 1410. Deze imposante klok tikt dus al meer dan 600 jaar, er is in de loop van vele eeuwen wel flink aan verbouwd. Elk uur komen uit het uurwerk de apostelen tevoorschijn, een evenement dat vele toeristen doet toestromen. Het uurwerk is echter eigenlijk interessanter, voor wie zich erin verdiept. Het 9000 m2 grote Oudestadsplein zelf is ook de moeite waard, je vindt er onder meer de gotische Týnkerk en de barokke Sint-Nicolaaskerk. In de Altstadt vind je her en der restanten van het oude Joodse wijkje Josefov, zoals het geboortehuis van de beroemde schrijver Franz Kafka. Het plein is via de historische Karelsbrug verbonden met Maia strana waar je de Praagse Eifeltoren, de Petřín-uitkijktoren vindt. Het Oudestadsplein verbindt verder de Karelsbrug en het Wenceslausplein, twee plekken die ook tot de verplichte bezoekplekken van Praag behoren.

 

Wenceslausplein en Karelsbrug

Het Wenceslausplein is een 750 meter lange boulevard die een grote rol speelde in de geschiedenis van Praag. Op deze plek nam Praag in 1989 afscheid van de communistische overheersing, zonder gebruik van geweld. Via het Oudestadsplein en Wenceslausplein loop je de Praagse Karelsbrug op. Deze brug over de rivier de Moldau is misschien wel de meest gefotografeerde en gefilmde brug ter wereld. Op de brug staan 30 standbeelden en, omdat ze alleen toegankelijk is voor voetgangers, tref je er doorgaans straattoneel en -muziek aan. De eerste steen werd in 1357 gelegd door, hoe kan het anders, een Karel. In dit geval was dat koning Karel IV, koning van Bohemen. Het is een van de invloedrijkste figuren uit die tijd, hij werd eerder, in 1355 ook keizer van het Heilige Roomse Rijk. De inwoners van Praag konden het goed vinden met deze van oorsprong Duitse koning, typisch was dat hij de brug gewoon “stenen brug” liet noemen. Pas in 1870 werd het de Karelsbrug. Karel had inderdaad wel een eigen brug verdiend, hij stichtte behalve de brug in 1348 ook de universiteit van Praag, restaureerde de St. Vituskathedraal en maakte de Praagse burcht tot wat hij nu is.

 

Praagse burcht

De grootste burcht ter wereld wordt het wel genoemd, maar eigenlijk is het geen burcht maar een enorm complex van torens, tuinen, kerken en paleizen. De bouw van het kasteel van Praag, zoals het ook vaak in de gidsen wordt vermeld, werd in de 9e eeuw gestart. In 880 om precies te zijn en wel door de eerste hertog van Bohemen, Borojov de eerste. Deze is, door zijn familieband met de vrouw van stadhouder Willem IV, een rechtstreeks voorvader van ons Nederlands koningshuis. Na Borojov bemoeiden zich nog enkele anderen met de bouwwerkzaamheden op de zogenoemde heuvel der goden. Het leverde uiteindelijk een nogal chaotisch maar gezellig complex op met Romaanse, Gotische en classicistische stijlen door elkaar. Om een idee te krijgen van de enorme omvang: aan de voorzijde is de burcht een halve kilometer lang en heeft een totale oppervlakte van 7,5 hectare. Je vindt in het complex ook het toeristisch stevig gepromote Gouden Straatje, maar de inwoners van Praag glimlachen hierover minzaam: te toeristisch… Geen Gouden Straatje, wel een Gouden Tip: kaartjes voor de niet-gratis delen van tevoren online bestellen, meer dan 1 miljoen bezoekers bezoeken jaarlijks de imposante burcht van Praag.

 

Sint-Vituskathedraal

De Sint-Vituskathedraal maakt onderdeel uit van de Praagse burcht en is de meest belangrijke kerk van de Tsjechische hoofdstad. Wanneer je “even” deze kerk wil bezoeken tijdens je trip naar de Praagse burcht, doe je de kathedraal echter ernstig tekort. De eerste steen van dit bouwwerk werd al in 1344 gelegd. Aan de kathedraal werd vervolgens in totaal 600 jaar gebouwd, even lang dus als de beroemde Dom van Keulen. Omdat de bouwwerkzaamheden zo’n lange periode beslaan, zijn er zeer veel verschillende bouwstijlen te herkennen. Gotiek gekoppeld aan Weens classicisme, dat kom je vrijwel nergens ter wereld in deze omvang tegen. Tel daarbij op de vele barokke elementen. In de hoofdtoren bevindt zich de grootste klok van het land: ze weegt 17.000 kilogram en heeft een diameter van 2,5 meter. Wie ooit deze klok in deze indrukwekkende omgeving heeft horen luiden én de stilte die daarop volgt heeft ervaren, vergeet dat niet snel meer. Mocht je enige overeenkomst zien tussen de Karelsbrug en deze kathedraal: beide bouwwerken zijn deels ontworpen door dezelfde Duitse architect, Peter Parler. Trouwens: wil je de kerk in zijn geheel fotograferen, lukt je dat eigenlijk alleen goed met een groothoeklens.

 

Nationaal Technisch Museum en Museum voor Communisme

De stad heeft een bonte verzameling musea, waar beslist voor iedereen wel iets van zijn of haar gading bijzit. Behalve de obligate kunst- en geschiedenistentoonstellingen, zijn er namelijk ook veel aparte exposities te bezoeken. Het Museum voor Communisme is er daar een van. Je zult daar trouwens geen Tsjechen tegenkomen, die zijn erg blij dat ze na de val van het ijzeren gordijn in 1989 van het communisme zijn verlost. Toch behoort deze periode tot het erfgoed van deze stad. Wie Berlijn heeft bezocht voor én na de val van de muur, kan zich een voorstelling maken van de Russische invloed. Het museum kent 3 hoofdthema’s: de droom, de werkelijkheid en de nachtmerrie. Je komt er iets te weten over de Praagse lente in 1968 en over de Fluwelen revolutie van 1989, dé 2 toekomstbepalende gebeurtenissen van het huidige Tsjechië. Treffend is de reconstructie van een winkel met lege schappen, een vaak voorkomend schouwspel in heel Oost-Europa ten tijde van het communisme. Een lange rij wachtenden voor een toonbank omdat er een partijtje sokken was gearriveerd, was doodnormaal. Andere leuke kleine musea, vrijwel allemaal op wandelafstand, zijn het biermuseum, het LEGO museum en het museum van de popmuziek. Ga je liever voor het échte werk: bezoek het gigantische Nationaal Museum.

 

De oude Joodse begraafplaats en het Ossuarium van Sedlec

We noemden al het feit dat Praag in zeer veel films als decor dient, ook in de literatuur komen we de stad Praag vaak tegen. Een van de meest bekende boeken uit de recente literatuurgeschiedenis is “De begraafplaats van Praag” van de Italiaanse schrijver Umberto Eco. Behalve dat er zeer veel plekken in Praag op een fraaie wijze worden beschreven, is het ook het verhaal van de Joodse geschiedenis en het antisemitisme dat steeds weer de kop opsteekt. Al in de elfde eeuw streken Joodse handelslieden hier neer, omdat de stad aan een kruising van handelswegen lag. Juist tegen de achtergrond van Praag is dit interessant, omdat Praag nog zoveel Joodse historie kan laten zien. De oude Joodse synagoge Altneuschul, het Joods museum en de Joodse wijk met begraafplaats bijvoorbeeld. De Joodse begraafplaats is het oudste kerkhof van Europa, waar naar schatting 100.000 mensen begraven liggen terwijl er maar 12.000 grafstenen zijn. Niet Joods, maar ook zeer bijzonder is het Ossuarium van Sedlec, een kapel gedecoreerd met de skeletten van 70.000 overledenen. Behalve kapel is het, wegens de bizarre vervanging van hout door botten, ook een uniek kunstwerk. De kapel vind je in Sedlec, een buitenwijk op circa 30 minuten van het centrum van Praag.

 

Geschiedenis

Praag is een stad met een geschiedenis van meer dan 2000 jaar. Gestart als Keltische nederzetting rond 200 v. Chr., werd de stad al snel overgenomen door de Germanen. In de 6e eeuw streken de Slaven neer, waarna de belangrijkste invloeden verenigd zijn: de Duitse, Slavische invloeden en later ook Joodse invloeden zijn tot op vandaag aanwezig. Rond de 11e eeuw was Praag al de belangrijkste stad in verre omstreken, in de 14e eeuw had Praag bijvoorbeeld al 40.000 inwoners. Dat betekende dat er nogal gevochten werd om de heerschappij. We noemen de Slag om de Witte Berg en de Dertigjarige Oorlog, waar Protestanten en Katholieken van diverse nationaliteiten zich in en om Praag de hersens insloegen. Lang verhaal kort, de Katholieken wonnen. Sindsdien was Praag grotendeels tweetalig: Duits en Tsjechisch. De helft van de Praagse Duitstaligen was Joods. De stad, hoewel tot mei 1945 bezet door de Duitsers, bleef in WOII vrijwel onbeschadigd. Nadat de Duitsers verdreven waren, was het officieel fgelopen met de Duitse taal in Praag. Iedereen verstaat het wel, maar gewaardeerd wordt het door (oudere) Tsjechen niet. In 1948 greep de communistische partij de macht en dat duurde tot 1989. In 1993 splitste Tsjecho-Slowakije zich en sindsdien is Praag de hoofdstad van de moderne Tsjechische republiek.

 

Inwoners

Wie vaker in steden vertoeft die ooit communistisch waren (maar nu niet meer), zal verrast worden door de sfeer in Praag. Of beter: door de gemoedelijkheid van de Tsjech. Daar waar sommige voormalige Oostbloksteden doorgaans stug en wat formeel zijn, is de Tsjech een vrolijk mens die wel van een feestje houdt. Je vindt er dan ook op iedere straathoek wel een terras, café of restaurant. Een Tsjech hoef je niet twee keer voor een pilsje, glaasje wijn of borrel uit te nodigen, het liefst blijft hij dan ook nog wel even hangen. Wel heeft hij een broertje dood aan al teveel toerisme. Het is dan ook een goede tip om geen hotel pal in het centrum te nemen, maar eentje net buiten het centrum. Op die manier leer je de Tsjechen iets beter kennen, want dan kunnen ze de tijd voor je nemen. Praag is een bijzonder kindvriendelijke stad. Veel etablissementen hebben een apart hoekje voor de jongste toeristen en ook veel parken hebben een aparte speeltuin. De stad kent drie universiteiten en heeft dan ook veel opgroeiende jeugd. Deze vind je ’s avonds vooral in hippe dansclubs als Mecca.

 

Keuken

De Tsjechische keuken is aan de stevige kant. Misschien heb je ooit wintersport in Tsjechië gevierd, dan weet je genoeg. Tsjechen houden van vlees, zoals worst, schnitzel of een varkenspoot. Maar denk eraan, niet met de Duitse keuken vergelijken! Daar hebben de Tsjechen wel een punt, want er zitten net zo veel Slavische trekjes aan de Tsjechische keuken. Anders dan in Nederland, nemen de Tsjechen flink de tijd om ’s middags een warme maaltijd te nuttigen. Omdat het prijspeil in Praag lager ligt dan in vergelijkbare steden, raden we je aan om die gewoonte tijdens je verblijf over te nemen. ’s Avonds kun je dan rustig nog een keer een hapje eten. Keuze is er trouwens genoeg, behalve de Tsjechische vind je in een miljoenenstad natuurlijk alle keukens van de wereld terug. Even opletten: wanneer er veel Tsjechen (en weinig toeristen) zitten, dan maak je een goede keuze. Het is ook een leuk idee om het biermuseum van de Staropramen brouwerij te bezoeken. Behalve de standaard bierproeverij krijg je er namelijk een goed verhaal te horen over hoe de mensen in Praag graag hun maaltijden doorbrengen. Veel restaurants in Praag hebben feitelijk de ongedwongen sfeer van een wijkkroeg: dagmenu bestellen, pivo erbij, genieten maar.

 

Vervoer

Praag is per auto of bus prima te bereiken, het is een Europees knooppunt voor het wegverkeer. Hoewel je er dus gemakkelijk met een eigen auto terecht kunt, is gebruikmaken van het openbaar vervoer ook een goed idee. Het is een zeer compacte stad, waar het openbaar vervoer goed georganiseerd en goedkoop is. Daar komt nog eens bij dat reizen met de tram en met name met de metro iets heeft in deze stad. Reis je zonder geldig rijbewijs mag je wel meteen een boete betalen, ook als je toerist bent. De metro is het belangrijkste vervoermiddel in Praag: de afgelopen dertig jaar vervoerde ze 10 miljard passagiers. Om de 3 minuten rijdt er wel een metro in de spits en tijdens andere tijden maximaal om de 10 minuten. Vrijwel nergens rijd je in de openlucht, daarvoor moet je dan de tram nemen. Er zijn 25 tramlijnen die met elkaar en met de metro zijn gekoppeld. Er rijdt ook nog een van de laatste kabelspoortrein ter wereld. Treinen en streekbussen gebruik je wanneer je het centrum verlaat en richting buitenwijken reist. Praag heeft een groot eigen internationaal vliegveld. Het ligt ongeveer 10 kilometer van het centrum, je bent er in een half uur per taxi of openbaar vervoer.

 

Reis documenten

EU-burgers kunnen Tsjechië bezoeken met enkel een identiteitskaart. Een paspoort mag ook, een visum is niet nodig. Sommige websites vermelden dat kinderen tot 15 jaar in het paspoort van een van de ouders mogen staan indien deze meereist, dat is echter sinds 2012 niet meer het geval. Ook de kinderen moeten over een eigen identiteitsbewijs beschikken. Reis je per auto, dan moet je een geldig tolvignet hebben, motoren zijn vrijgesteld. Je krijgt dit bij grensovergangen, postkantoren en veel tankstations. Neem je je huisdier mee, dan moet je niet alleen een geldig dierenpaspoort, maar ook een muilkorf meenemen. Die hoeft het dier niet te dragen, maar het kan zijn dat ernaar gevraagd wordt. De Europese zorgpas dekt je spoedeisende zorgkosten zolang ze overeenkomen met de tarieven in Nederland, het is daarom belangrijk om aanvullend verzekerd te zijn. Een reisverzekering dekt standaard buitengewone kosten voor noodhulp, een onvoorziene eerdere terugreis of langer verblijf door nood. Ga je vaker op reis, dan is een doorlopende reisverzekering zeker aan te raden. Maak thuis een kopie van je paspoort en schrijf daar ook de telefoonnummers op van je verzekering en banken, om in geval van diefstal, je pasjes te kunnen blokkeren. Houd dit papier veilig en apart van je echte paspoort en pasjes.